माझी शाळा स्वच्छंदी शाळा

शुक्रवार, १७ एप्रिल, २०२०

करोनो सुट्टीतील online test

करोनो सुट्टीतील online test

LINK CREATED BY Manjusha Swami Osmanabad🌹:
💫💫💫💫💫💫💫💫

testmoz.com/2665605

👆वरिल link ला click करा व प्रश्न सोडवा.
*ONLINE ज्ञानगंगा*

नमस्ते !
करोनो या महामारीमुळे सर्व जग संकटात आहे.सर्व बंद आहे.यापुर्वी दिलेला अभ्यास आपण मला whatsapp करत आहात.याबद्दल सर्वाचे मनःपूर्वक अभिनंदन !! ज्यांचा अपुरा आहे.त्यांनी पुर्ण करावा.तसेच ग्रुपवर वर्तमानपञ pdf पाठवत असलेली सर्वजण वाचत राहावे.वाचनाची सवय राहिल.
विशेष म्हणजे आज पासून online test शाळेतील विद्यार्थांना पाठवत आहे.याकरिता स्वतःचे नाव लिहून सोडवावी.हे सर्व माझ्याकडे रेकाँर्ड असणार आहे.यातुन बरोबर test सोडवण्यासाठी बक्षीस दिले जाणार आहे.तेव्हा बक्षीसवितरण शाळा सुरु झाल्यावर निश्चितपणे दिले जाईल.याकरिता कोणाच्याही मदतीने न सोडवता स्वतः सोडवणे.याकरिता खालील नियमावली
1] स्वतःचे पुर्ण नाव टाका व त्याच पुढे इयत्ता टाका.
2) सोडवलेली प्रश्न एका वहीत लिहणे बंधनकारक आहे,अन्यथा नंबर जरी आला तरी बक्षीस मिळणार नाही.याची नोंद घ्यावी.
3) समजा online पध्दतीने सोडवलेले नियमीत वहीत लिहलेले असेल, यातुन तीन बक्षीस काढणार आहे.म्हणजे online जरी नंबर नाही आले तर यातुन तुमचा नंबर निघु शकतो.
4)पहिली ते सातवी पर्यतंचे विद्यार्थांनी भाग घ्यावा.
5) Online प्रश्न आल्यास जो प्रथम बिनचूक सोडवले तोच विजयी असेल.

सुट्टीतील ही बक्षीसांची धमाल विद्यार्थी मिञमैञिणोंनो तुमच्याकरिता आहे.चला तर सोडवा आणि submit करा.
टिप - *ही link पुर्ण दोन दिवस चालु असेल*


कृपया जि.प.प्रा.शा.किणी च्या पहिली ते सातवीपर्यतच्या सर्वच विद्यार्थ्यापर्यत share करावे.ही विंनती.यात अनेक विद्यार्थी सहभागी होऊ इच्छित असतील तर whatsapp किंवा साधा इतर देखील नंबर पाठवू शकतात.👏👏

🌹: *जि.प.प्रा.शाळा किणी उस्मानाबादतर्फे* *Online Quiz*
💐💐💐💐💐💐💐💐अभिनंदन 💐अभिनंदन💐 अभिनंदन 💐
🏆🏆🏆🏆🏆🏆🏆
Online ज्ञानगंगा 1 मधील विजयी विद्यार्थ्यांचे अभिनंदन
1) समृद्धी दंडनाईक
2) ज्ञानेश्वरी औदुंबर हाजगुडे
3) हर्षवर्धन विजय हाजगुडे

सर्व यशस्वी विद्यार्थांचे जि.प.प्रा.शा.किणी ता.उस्मानाबाद मुख्याध्यापक व सर्व शिक्षकवर्गा तर्फ हार्दिक अभिनंदन !!!

👏👏👏👏

ज्ञानगंगा --2

https://testmoz.com/q/2699571

👆click करा व सोडवा.

ज्ञानगंगा 1 मधील सहभागी सर्व विद्यार्थ्यांचे अभिनंदन .आज ज्ञानगंगा -2 पाठवत आहे.ज्यांनी सहभागी झाले नाहीत.त्यांनी कृपया सोडवावी.सहकार्य करावे.अडचण असल्यास sms करावा.

💫💫💫💫💫💫💫💫

*ONLINE ज्ञानगंगा* 2

नमस्ते !
करोनो या महामारीमुळे सर्व जग संकटात आहे.सर्व बंद आहे.यापुर्वी दिलेला अभ्यास आपण मला whatsapp करत आहात.याबद्दल सर्वाचे मनःपूर्वक अभिनंदन !! ज्यांचा अपुरा आहे.त्यांनी पुर्ण करावा.तसेच ग्रुपवर वर्तमानपञ pdf पाठवत असलेली सर्वजण वाचत राहावे.वाचनाची सवय राहिली.
विशेष म्हणजे आज पासून online test शाळेतील विद्यार्थांना पाठवत आहे.याकरिता स्वतःचे नाव लिहून सोडवावी.हे सर्व माझ्याकडे रेकाँर्ड असणार आहे.यातुन बरोबर test सोडवणार्यास बक्षीस दिले जाणार आहे.तेव्हा बक्षीसवितरण शाळा सुरु झाल्यावर निश्चितपणे दिले जाईल.याकरिता कोणाच्याही मदतीने न सोडवता स्वतः सोडवणे.याकरिता खालील नियमावली
1] स्वतःचे पुर्ण नाव टाका व त्याच पुढे इयत्ता टाका.
2) सोडवलेली प्रश्न एका वहीत लिहणे बंधनकारक आहे,अन्यथा नंबर जरी आला तरी बक्षीस मिळणार नाही.याची नोंद घ्यावी.
3) समजा online पध्दतीने सोडवलेले नियमीत वहीत लिहलेले असेल, यातुन तीन बक्षीस काढणार आहे.म्हणजे online जरी नंबर नाही आले तर यातुन तुमचा नंबर निघु शकतो.
4)पहिली ते सातवी पर्यतंचे विद्यार्थांनी भाग घ्यावा.
5) Online प्रश्न आल्यास जो प्रथम बिनचूक सोडवले तोच विजयी असेल.

सुट्टीतील ही बक्षीसांची धमाल विद्यार्थी मिञमैञिणोंनो तुमच्याकरिता आहे.चला तर सोडवा आणि submit करा.





कृपया जि.प.प्रा.शा.किणी च्या पहिली ते सातवीपर्यतच्या सर्वच विद्यार्थ्यापर्यत share करावे.ही विंनती.यात अनेक विद्यार्थी सहभागी होऊ इच्छित असतील तर whatsapp किंवा साधा इतर देखील नंबर पाठवू शकतात.👏👏
🌹: 💫💫💫💫💫💫💫💫
अभिनंदन अभिनंदन अभिनंदन

*ONLINE ज्ञानगंगा* 2
मधील विजयी स्पर्धक
*प्रथम* प्राजक्ता विकास दंडनाईक

*द्वितीय*
हर्षवर्धन विजय हाजगुडे
*तृतीय*
संजना काकासाहेब खुणे

सहभागी सर्व स्पर्धकांचे अभिनंदन !लवकरच तिसरी ज्ञानगंगा पाठवत आहे.ज्यांनी सहभागी झालेले नाहीत त्यांनी सहभागी व्हा.जिंका आकर्षक बक्षिसे 👍👍👍👍👍👍👍

MATH TEST -1

https://testmoz.com/q/2734691

वरिल link ला click करा . पुर्ण नाव टाका व त्याच पुढे इयत्ता टाका . सोडवा.

विद्यार्थी मिञमैञिणींनो वरिल link सोडवा. पालकवर्ग आज पाठवलेले link जरुर सोडवून घ्या.यामुळे विद्यार्थ्यांचा संख्या लेखनसराव होईल.व प्रश्न सोडवल्याचा आनंद मिळेल.
किती मार्क पडले जरुर सांगा .चला तर वरिल link ला click करा.व सोडवा.
👏👏

*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*----

testmoz.com/2751361

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹
*डाँ.बाबासाहेबांना विन्रम अभिवादन*🌹🌹🌹🌹
👏👏👏👏

वरिल link ला click करुन प्रश्न सोडवून बाबासाहेबांना अभिवादन करु या👏👏👏👏👏👏👏👏👏👏

💫💫💫💫💫

*-*-*-*--*-*-*-*-*--- MATH TEST 2 ( मूळसंख्या 1 ते 30 वरिल प्रश्न )

testmoz.com/2789021

वरिल link ला click करा.मूळसंख्या ओळखा.Identify prime numbers !
पालकवर्गांनी वरिल link पाल्याकडून सोडवून घ्यावी.ग्रुपवर मार्क टाकावीत.कितीही मार्क पडो त्यात आपण सुधारणा करणार आहोत.याकरिता सहकार्य करा.👏👏 अडचण आल्यास जरुर विचारा.👏👏

सोमवार, ३० मार्च, २०२०

करोनो -2

1) करोनोविषयी माहिती

[27/03, 6:37 pm] Raju: 1) कोरोना हा VIRUS आहे . तो protein molecule आहे , त्यामुळे तो *सजीव* नसतोच आणि त्यामुळेच औषधांनी त्याला मारून टाकता येत नाही. Antibiotics घेऊन आपण bacteria मारू शकतो कारण ते सजीव असतात...
2) या protein molecule वर एक protective layer असतं . ते lipids ( fatty acids ) पासून बनलेलं असतं . हे आवरण साबणाच्या पाण्यात विरघळतं . Soap ( foam ) cuts the fats . म्हणून साबण लावून चोळायचं . हे आवरण गेलं की उरलेला DNA हा आपोआप decay होऊन जातो . हा virus त्वचेतून आपल्या शरीरात जात नाही . ( गोवर त्वचेतून जातो) तो एखाद्या moist पदार्थातून आपल्या शरीरात जातो , म्हणून तोंडाला हात लावू नका , डोळे चोळू नका . ( तिथे त्याला moisture मिळतं . )
3) हे lipid आवरण उष्णतेने विरघळतं , म्हणून गरम पाणी उत्तम . याला मोकळी उष्ण हवा आणि भरपूर उजेड आवडत नाही म्हणून AC नको , पंखा लावा .
4 ) कोरोना जर तोंडावाटे शरीरात गेला तर टाॅन्सिल्स वर काही वेळ रहातो . म्हणून दर 2/3 तासांनी चहा / गरम पाणी प्या .
5) हा जिवंत नसल्याने मरत नाही पण आपल्या शरीरात गेला तर direct पेशींमधे जातो , ribosomes वर चिकटतो आणि DNA molecule तिथेच mutate होतो .
6) तो जरी शरीरात गेला आणि आपल्याला infection झालं तरी घाबरायचं कारण नाही . त्याचा death rate कमी आहे . आत्ता पर्यंत झालेले बरेचसे मृत्यू हे high BP , Diabetes असलेल्या 60 + वृद्धांचे आहेत .
आपलं आयुष्य हे सध्या *बोनस* आयुष्य आहे , हे मान्य करायलाच हवं .
म्हणून घरी रहा सुरक्षित रहा.. कोरोना ला हरवा..
[27/03, 6:40 pm] Raju: डॉक्टर लि वेनलियांग, चीन मधील सुप्रसिद्ध डॉक्टर ज्यांनी करोना व्हायरस विषयी सत्य जगास सांगितले म्हणून त्यांना शिक्षा झाली, त्यांनी कोविड-19 वायरस वर रिसर्च करताना जे केस पेपर्स पुढील रिसर्च साठी फाईल केलेले आहेत त्यामध्ये या विषाणूवर उपचार सांगितलेले आहेत. *मिथिलेक्सन्थाईन* *थिआओब्रोमाईन* आणि *थिओफिलाईन* हे केमिकल कंपाउंड मानवी शरीरामध्ये उत्तेजना तयार करू शकतात. ज्यामुळे हे विषाणू आपल्या शरीरातून काढून टाकण्यासाठी मदत होते. सरासरी व्यवस्थित प्रतिकारशक्ती असलेल्या माणसाच्या शरीरातून हे विषाणू या केमिकल्स च्या मदतीने काढून टाकता येतात. याहीपुढे जाऊन सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे हे केमिकल्स, ज्यांचा उच्चार इतका अवघड आहे आणि चायनीज लोकांना समजण्यासाठी अवघड आहेत याला भारतामध्ये *चहा* असे म्हणतात. होय. आपला रोजचा चहा. यामध्ये अलरेडी हे सर्व केमिकल्स उपलब्ध आहेत ज्या मधील *मिथिलेक्सन्थाईन* शरीरातील कॅफीन उत्तेजित करतो. चहा मध्ये दुसरे *थिआओब्रोमाईन* आणि *थिओफिलाईन* सारखे दोन कंपाऊंड आहेत ते चहा वनस्पती तिच्यावर हल्ला करणारे जंतू आणि इतर प्राणी यांना दूर ठेवण्यासाठी नैसर्गिकरित्या निर्मिती करते. कोणाला हे समजले असते की हे सर्व चहामध्ये उपलब्ध आहेत व हे या विषाणूंचा प्रतिकार करू शकतात आणि हेच कारण आहे की चीनमधील भरपूर सारे पेशंट बरे होत आहेत. चायना मधील दवाखान्यातील कर्मचारी एक औषध म्हणून अशा रोग्यांना दिवसातून तीन वेळा चहा देत आहे. यामुळे या सर्व महामारी चे केंद्रस्थान असलेले शहर *वुहान* येथे लोक बरे होत आहेत आणि येथील विषाणूचा प्रसार जवळजवळ संपूर्ण थांबला आहे.

कृपया हा मेसेज आपले मित्र आपल्या कुटुंबासोबत आणि इतरांसोबत शेअर करून चहा मधील या गुणधर्माची ओळख सर्वास करून द्यावी.

करोनो माहिती-2
3 february 2020 सवालके जवाब

चीन समेत दुनिया भर के कई देशों में कोरोना वायरस फैलने के बाद इससे मरने वालों की संख्या 300 के पार पहुंच चुकी है.

वहीं अब तक इस वायरस से संक्रमित व्यक्तियों की संख्या 14 हज़ार से अधिक हो चुकी है.

विश्व स्वास्थ्य संगठन ने तेज़ी से फैलते इस वायरस को वैश्विक संकट घोषित कर दिया है.

शुरुआत में इस वायरस से शिकार होने वाले लोगों की मौत चीन में ही हुई थी, लेकिन बीते रविवार आई सूचना के मुताबिक़, फ़िलीपींस में भी एक व्यक्ति की मौत इस वायरस से हो चुकी है.

इस सबके बीच दुनिया भर में लोगों के मन में इस वायरस से जुड़े सवाल कौंध रहे हैं.

बीबीसी ने ऐसे ही कुछ सवालों के जवाब यहां देने की कोशिश की है.

सवाल 1 - क्या चीनी सामान छूने से कोरोना वायरस फैल सकता है?

इंटरनेट पर तमाम लोगों ने इस सवाल को पूछा है कि क्या चीन के वुहान या दूसरे हिस्से जो कि इस वायरस की चपेट में हैं, वहां से निर्यातित माल को छूने से ये वायरस फैल सकता है?

इस सवाल का जवाब ये है कि अब तक ऐसे कोई सबूत सामने नहीं आए हैं जिनके आधार पर ये पुख़्ता तौर पर कहा जा सके कि वुहान या दूसरे संक्रमित इलाकों से आए माल को छूने से वायरस फैल सकता है.

लेकिन साल 2003 में चीन ने सार्स नामक कोरोना वायरस का सामना किया था जिसने दुनिया भर में 700 से ज़्यादा लोगों की जान ली थी.

सार्स के मामले में ये पाया गया था कि अगर आप किसी चीज़ या जगह को छूते हैं जहां पर संक्रमित व्यक्ति के छींकने या खांसने से वायरस पहुंचा हो तो आप उस वायरस से संक्रमित हो सकते हैं.

अब तक इस कोरोना वायरस के मामले में ये बात सामने नहीं आई है. लेकिन अगर ये वायरस ऐसा करने में सक्षम भी होता है तब भी एक सवाल ये होगा कि क्या अंतरराष्ट्रीय शिपिंग एक बड़ी समस्या होगी.

ज़ुकाम के वायरस इंसानी शरीर के बाहर 24 घंटे तक ज़िंदा रहते हैं. हालांकि कोरोना वायरस कई महीनों तक इंसानी शरीर के बाहर भी ज़िंदा रह सकता है.

लेकिन अब तक जो मामले आए हैं, उनमें ये देखा गया है कि किसी व्यक्ति को इस वायरस से संक्रमित होने के लिए संक्रमित व्यक्ति के संपर्क में आना होता है.

सवाल 2 - चीन से इतने वायरस क्यों पैदा होते हैं?

इस सवाल का जवाब ये है कि चीन में एक बड़ी आबादी जानवरों के क़रीब रहती है.

ये कोरोना वायरस भी किसी जानवर से ही इंसान में पहुंचा है. एक सुझाव ये कहता है कि ये वायरस सांपों से इंसान में आया है. इस जैसा ही एक अन्य वायरस सार्स भी चीन में शुरू हुआ था और वह चमगादड़ों और सिवेट बिल्ली से आया था.

इस संक्रमण के शुरुआती मामलों के तार दक्षिणी चीन के सी-फूड होलसेल मार्केट तक पहुंचते हैं. इन बाज़ारों में मुर्गों, चमगादड़ों के साथ-साथ सांप भी बेचे जाते हैं.

सवाल 3 - क्या कोरोना वायरस से संक्रम ण के बाद स्वास्थ्य पहले जैसा हो सकता है?

ये संभव है. इस वायरस से संक्रमित कई लोगों में हल्के-फुल्के लक्षण दिखाई देते हैं.

इनमें बुखार, खांसी और सांस लेने में होने वाली दिक्कतें शामिल हैं.

ज़्यादातर लोग इस संक्रमण से निकलने के बाद पूरी तरह ठीक हो जाते हैं.

लेकिन ये वायरस वृद्ध लोगों और पहले से डायबिटीज़ और कैंसर जैसी बीमारियों से जूझ रहे लोगों के लिए बेहद ख़तरनाक है.

इसके साथ ही ख़राब रोग प्रतिरोधक क्षमता वाले लोगों के लिए ये भी बेहद ख़तरनाक है.

सवाल 4 - इन्क्यूबेशन पीरियड क्या है और इस वायरस का इन्क्यूबेशन पीरियड कितना है ?

विश्व स्वास्थ्य संगठन के मुताबिक़, किसी भी वायरस का इन्क्यूबेशन पीरियड वो समय होता है जिस दौरान व्यक्ति वायरस से संक्रमित होता है. लेकिन उसके स्वास्थ्य पर उसका असर दिखाई नहीं देता है.

फिलहाल, इस वायरस का इन्क्यूबेशन पीरियड 2 से दस दिनों के बीच बताया जा रहा है. लेकिन ठीक आंकलन के लिए ज़्यादा जानकारी की ज़रूरत है.

किसी भी वायरस का इन्क्यूबेशन पीरियड समझना बेहद ज़रूरी होता है. डॉक्टर और सरकारें इसकी मदद से वायरस के प्रसार को रोक सकते हैं.

इसका मतलब ये हुआ कि अगर उन्हें इस बारे में पता हो तो वे ऐसे लोगों को आम आबादी से अलग कर सकते हैं जिनके वायरस से संक्रमित होने की आशंका होती है.

सवाल 5 - क्या इस वायरस की कोई वैक्सीन है ?

फ़िलहाल, इस वायरस की कोई वैक्सीन मौजूद नहीं है. लेकिन शोधार्थी इस वायरस की वैक्सीन बनाने में जुटे हुए हैं.

ये एक ऐसा वायरस है जो इंसानों में पहले कभी नहीं देखा गया है.

https://www.google.com/amp/s/www.bbc.com/hindi/amp/international-51347965

बीबीसी हिन्दी के एंड्रॉएड ऐप के लिए आप यहां क्लिक कर सकते हैं. आप हमें फ़ेसबुक , ट्विटर , इंस्टाग्राम और यूट्यूब पर फ़ॉलो भी कर सकते हैं.)

रविवार, २९ मार्च, २०२०

ONLINE ICT LEARNING WORKSHOP OF LADY TEACHERS

IN COVID 19 ONLINE ICT LEARNING WORKSHOP OF LADY TEACHERS

PAPERS NEWS

*स्वामी शिक्षिका भगिनी घेत आहेत महिला शिक्षकांची ऑनलाईन कार्यशाळा*

https://www.tuljapurlive.com/2020/07/blog-post_420.

*सहज, सोप्या भाषेत डिजिटल शिक्षणाची ओळख; शिक्षिका स्वामी भगिनींचा ‘ऑनलाइन’ ज्ञानयज्ञ*

*दहा हजाराहून अधिक शिक्षिकांना ऑनलाइन कार्यशाळेद्वारे मार्गदर्शन*

https://newsleaderosm.blogspot.com/2020/07/blog-post_14.html

https://www.majhibatmi.in/2020/07/blog-post_76.html?m=0

: स्वामी शिक्षिका भगिनी घेत आहेत महिला शिक्षकांची ऑनलाईन कार्यशाळा
http://www.lokrajyalive.com/2020/07/blog-post_386.html

ReplyForward

शनिवार, १ डिसेंबर, २०१८

रुबेला व गोवर

गोवर आणि रुबेला

लहान मुलांमध्ये येणाऱ्या तापाची अनेक कारणे असू शकतात. सध्या विषाणूजन्य आजाराचे वाढते प्रमाण बघता, जेव्हा पालक ताप हे प्रामुख्याने लक्षण घेऊन बालकांना बालरोगतज्ज्ञांकडे येतात, तेव्हा तापाबरोबर अंगावर पुरळ, लाल चट्टे असे काही आहे का बघितले जाते. ताप आणि त्यानंतर येणारी ‘रॅश’ किंवा पुरळ यामध्ये वेगवेगळे प्रकार दिसून येतात आणि त्यानुसार रोगाचे निदान करता येते. गोवर, रुबेला, स्कारलेट फीवर, इन्फेक्शन मोनोन्यूक्लिओसीस, डेंग्यू, कावासाकी, हॅण्ड फूट माऊथ डिसीज आदी आजारांमध्ये ताप आणि त्याबरोबर येणारे पुरळ बघून त्या आजारांचे निदान करता येते.

गोवर व रुबेला ही याच आजारांपैकी एक असून त्याबाबत जाणून घेऊ या. गोवर हा विषाणूंपासून होणारा संसर्गजन्य आजार आहे. गोवरचे विषाणू शिंकण्या किंवा खोकण्यातून हवेत पसरतात. गोवर झालेल्या व्यक्तीकडून हा आजार अंगावर लाल पुरळ येण्याच्या तीन दिवस आधी व चार ते सहा दिवस नंतर दुसऱ्या व्यक्तीकडे संक्रमित होतो.

गोवरची प्रमुख लक्षणे – तीव्र ताप, शरीरावर लाल पुरळ, सर्दी, खोकला, डोळे लाल होणे

गोवरमध्ये पुरळ प्रथम कपाळावर, कानामागे, मानेवर येतात. नंतर ते हाता-पायापर्यंत पसरते. रॅश किंवा पुरळ आल्यानंतर हळूहळू तापाचे प्रमाण कमी होते. पुरळ साधारणपणे आठवडय़ानंतर हळूहळू कमी होत जाते. त्वचेवर त्याचे काळपट व्रण काही दिवस राहतात. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे खोकला जाण्यास दोन आठवडे लागतात. हा आजार कोणत्याही वयोगटात होऊ शकतो. गोवर झालेल्या रुग्णामध्ये शरीरातील ‘अ’ जीवनसत्त्वाची मात्रा खूप कमी होते. जीवनसत्त्व ‘अ’ कमी झाल्याने रुग्णाला डोळ्यांचे आजार, अतिसार, न्यूमोनिया, मेंदूज्वर असे आजार होण्याचा संभव असतो. काही बालकांमध्ये जीवनसत्त्व ‘अ’च्या कमतरतेमुळे अंधत्व येते. गोवरमुळे होणारा न्यूमोनिया हा बऱ्याच वेळा तीव्र स्वरूपाचा असतो. यामध्ये श्वासनलिकेला सूज येऊन बालकांना श्वसनाला त्रास होण्याची शक्यता असते. ताप व तापात येणारे झटके कधीकधी मेंदूच्या आवरणांना सूज येऊन कोमामध्ये जाण्याचा धोका काही बालकांमध्ये दिसून येतो.

उपचार – गोवर हा विषाणूजन्य आजार असल्याने विशिष्ट असे औषध त्यावर नाही. लक्षणांनुसार त्यावर उपचार केले जातात. बाळाच्या शरीरातील पाण्याचे प्रमाण संतुलित राखणे. ज्यांना श्वसनाला त्रास होत आहे, त्यांना ऑक्सिजन किंवा कृत्रिम श्वासोच्छ्वास पुरवणे. ‘अ’ जीवनसत्त्वाच्या कमतरतेमुळे गोवरच्या आजाराचे स्वरूप तीव्र होऊ शकते. काही परिस्थितीमध्ये बाळ दगावण्याचीही शक्यता असते. कुपोषित बालकांमध्ये गोवरचे प्रमाण जास्त दिसून येते.

जीवनसत्त्व ‘अ’ची मात्रा – सहा महिने ते एक वर्ष वयाच्या बालकांमध्ये एक लाख आययू (इंटरनॅशनल युनिट), तर एक वर्षांवरील बालकांमध्ये दोन लाख आययू जीवनसत्त्व ‘अ’चे औषध तोंडावाटे दिले जाते. डोळ्यांमध्ये जीवनसत्त्व ‘अ’ची कमतरता असणाऱ्या बालकांना हे औषध दुसऱ्या दिवशी व दोन आठवडय़ांनंतर असे परत द्यावे लागते.

प्रतिबंधात्मक लस – गोवर टाळण्यासाठी लसीकरण कार्यक्रमामधून लस दिली जाते. गोवरची पहिली लस नऊ ते १२ महिने आणि दुसरी लस १६ ते १८ महिने या वयोगटांत देण्यात येते. पहिल्या लसनंतर साधारणपणे ८५ टक्के प्रतिकारशक्ती मिळते, तर दुसऱ्या लसनंतर ९५ टक्के प्रतिकारशक्ती मिळते.

लोकसत्ता टीम | Updated: October 16, 2018 2:45 am

पाण्यामार्फत पसरणारे रोग

पाण्यामुळे पसरणारे रोग
Suresh Ranade 6:23:00 AM

टायफाईड चा ताप व कॉलरा हे आतड्याचे रोग असून त्यांचा प्रसार पाण्यामुळे होतो हे सिद्ध झाल्यावर प्रभावी निसंयदन (फिल्ट्रेशन) क्रिया व क्लोरिनीकरण करून पाण्यावर व त्यायोगे या रोगांवर नियंत्रण करण्यात यश मिळाले. भोवतालचे वातावरण आरोग्य प्रद राखण्याच्या शास्त्रातील ही पहिली महत्वाची प्रगती होय. या ज्ञानाचा उपयोग कित्येक देशांत इतक्या प्रभावीपणे केला आहे की तेथे टायफाईड व कॉलरा या रोगाचे प्रमाण अगदी कमी झाले आहे. अर्थात ज्या देशात अजूनही पाण्यामुळे नेहमी रोगप्रसार होतो त्या ठिकाणी मात्र अजून सुधारणा करण्याची गरज आहे. पिण्याच्या पाण्यात रोगजंतू असतील तर त्याच्यामुळे टायफाईडचा (Bacillary), हगवण (Disentry), कॉलरा (Paratyphoide Fever) व तितकाच गंभीर स्वरूपाचा नसणारा पॅराटायफाईडचा ताप हे रोग होऊ शकतात.

पाण्यात निरनिराळे जीवाणू असतील तर निश्चित स्वरूप सांगता न येणारे अपचनाचे विकार उद्भवतात. टायफाईड ताप व कॉलरा हे रोग पसरू नयेत म्हणून ज्या पद्धती वापरण्यात येतात त्यामुळे या रोगांचाही बंदोबस्त होतो. अमिबामुळे जडणारा हगवण हा रोग ‘एंडा अमिबा हिस्टोलिटीका’ या नावाने प्रोटोझोआमुळे होतो. पाण्यातील ज्या जिवाणूंमुळे रोग पसरतात. त्यात हाच एकमेव प्रोटोझोन असतो. पाण्यात असणाऱ्या एका प्रकारच्या विषाणूंमुळे कावीळ (Infectious Lepatiti) हा रोग होतो व इतर काही अज्ञात विषाणूंमुळे अपचनाचे विकार जडतात. (या विषयावरील सविस्तर माहितीसाठी मिलर, १९६२ हे पुस्तक पहा.)

वर सांगितलेल्या रोगांचा प्रसार खालील प्रमाणे ज्यांना हे रोग झाले आहेत वा ज्याच्या शरीरात याचे रोगजंतू आहेत अशा माणसाच्या विष्टेवाटे आतड्यातील रोगजंतू बाहेर पडतात. ते जर पाण्यात मिसळून पाणी दुषित झाले व जीवाणू मारण्यासाठी वा काढून टाकण्यासाठी पाण्यावर प्रक्रिया केली नाही तर रोगजंतूंचा पाण्यामुळे प्रसार होतो व रोग फैलावतो. म्हणून अशा रोग प्रसारास आळा बसण्यासाठी पुढील पद्धतीचा वापर करावा. (अ) वरीलपैकी एखाद्या रोगाने घरातील व्यक्ती आजारी असेल तर तिची विष्टा लगेच निर्जंतुक करणे (आ) मलजलावर प्रक्रिया करणे. (इ) स्वयंशुद्धीक्रियेचा उपयोग करून घेणे (ई) आवश्यक पडेल तेव्हा पिण्याच्या पाण्यावर प्रक्रिया करणे.

टायफाईड तापाच्या जीवाणूंचा नाश करण्यासाठी खाली जी पद्धत सांगितली आहे त्यामुळे पटकी, पराविषमज्वर ताप व अपचनाचे विकार यांच्या रोगजंतूंचाही नाश होतो. एम्डा अमिबा हिस्टोलिटीका या प्रोटोझोआची प्रतिकारशक्ती जास्त असल्याने नेहमीच्या जंतुनाशकांचा त्याच्यावर विशेष परिणाम होत नाही. त्याचा नाश करण्यासाठी शेष क्लोरिनचे प्रमाण ८ ते १० भा / दलभा इतके जास्त ठेवावे लागते. सुदैवाने हा जीवाणू निस्पंदन क्रिया प्रभावी असल्याने पाण्यातून वेगळा केला जातो. मात्र कोण्याही परिस्थितीत अॅमिबामुळे होणाऱ्या हगवण या रोगाचा प्रसार पाण्यामार्फत होत असेल तर पाण्याचे फार प्रदुषण झाले आहे असे समजण्यास हरकत नसते. हे जिवाणू जेथे विपुल प्रमाणात असतात त्या सांडपाण्याचे नळ जर घरातील पिण्याच्या पाण्याच्या नळव्यवस्थेस चुकून जोडले गेले तर पाण्याचे असे अति प्रदुषण होऊ शकते. अर्थात अॅमिबामुळे होण्याऱ्या हगवण या रोगाचा प्रसार पाण्यामुळे सर्व भागात झाल्याची अजून पर्यत तरी नोंद नाही.

पिण्याच्या पाण्यावाटे कावीळ या विषाणू रोगाचा प्रसार होण्यासाठी देखील पाण्याचे असेच अति प्रदुषण व्हावे लागते. अभ्यासावरून असे दिसून आले व निस्पंदन क्रिया प्रभावी असतील तर तयार झालेल्या पुंजक्यांमुळे ९० ते ९९ टक्के विषाणू पाण्यातून वेगळे करता येतात. राहिलेले अगदी लहान विषाणू मात्र निस्पंदन टाकीत न अडकता तसेच पाण्याबरोबर पुढे जातात. या अभ्यासामुळे असेही आढळून आले की पुढील पद्धत वापरल्यास या विषाणूंचा प्रभावीपणे नाश करता येतो. प्रथम पाण्यात राहील अशा रितीने पूर्व क्लोरिनीकरण करावे म्हणजे अवसादन टाकीत व निस्पंदन क्रियेत पुरेसा संपर्क काल उपलब्ध होईल. नंतर शेवटच्या बहिर्गत पाण्यात ०.३ ते ०.४ भा/दलभा एवढया प्रमाणात मुक्त शेष क्लोरिन राहील एवढया प्रमाणात पश्चात क्लोरिनीकरण करावे.

अपचनाच्या रोगास कारणीभूत होणारे विशिष्ट रोगजंतू माणसाच्या विष्टेत सापडत नाहीत तेव्हा हे रोगही काही विषाणूमुळे होत असण्याची शक्यता आहे. या विषाणूंचा व आतड्यात असणाऱ्या इतर विषाणूंचाही पाण्यात मुक्त शेष क्लोरिनीकरण करून नाश करता येतो. मुक्तशेष क्लोरिनचे आवश्यक असणारे प्रमाण ठरविण्यासाठी अधिक संशोधन होणे जरूरीचे आहे. पण तोपर्यत कावीळ या रोगाचे विषाणू नाहीसे करण्यासाठी वापरले जाणारे प्रमाण मार्गदर्शक म्हणून धरण्यास हरकत नाही. पाण्यामुळे होणाऱ्या रोगांच्या साथीचा इतिहास पहिला तर असे स्पष्टपणे दिसून येते की या साथ