चंद्रग्रहण

 

🌑 चंद्रग्रहण म्हणजे काय?

चंद्रग्रहण तेव्हा होते, जेव्हा पृथ्वी सूर्य आणि चंद्राच्या मधे येते.
पृथ्वीची सावली चंद्रावर पडते आणि आपल्याला चंद्र अंधुक, लालसर दिसतो.
हे केवळ पौर्णिमेच्या रात्री घडते.
🌍 चंद्रग्रहणाचे प्रकार

  * खग्रास[ पुर्ण ]  चंद्रग्रहण – चंद्र पूर्णपणे पृथ्वीच्या सावलीत जातो.
* खंडग्रास  [ अशंतः ] चंद्रग्रहण – चंद्राचा काही भाग सावलीत जातो.
दर महिन्याला चंद्रग्रहण का होत नाही?
चंद्रग्रहण फक्त पौर्णिमेच्या वेळी होते, जेव्हा सूर्य, पृथ्वी आणि चंद्र हे सर्व एका रेषेत असतात. परंतु चंद्राला पृथ्वीभोवती फिरण्यासाठी आणि पौर्णिमेपासून पौर्णिमेपर्यंतचे चक्र पूर्ण करण्यासाठी फक्त २९.५ दिवस लागतात, तरीही दरवर्षी सरासरी तीन चंद्रग्रहणे होतात.

      आजचे चंद्रग्रहण

खग्रास चंद्रग्रहण
चंद्र पूर्णपणे पृथ्वीच्या सावलीखाली आला तर त्या स्थितीला खग्रास चंद्रग्रहण म्हणतात.
खग्रास स्थितीतही काही प्रमाणात सूर्याचा प्रकाश चंद्रावर पडतोच. त्यामुळे या ग्रहणात चंद्राचा हा भाग थोडा गडद लालसर दिसू लागतो. याला ब्लड मून असं संबोधलं जातं.चंद्रग्रहण पाहताना डोळ्यांना इजा होत नाही (हे सूर्यग्रहणासारखे नाही).दुर्बीण किंवा डोळ्यांनी सुरक्षितपणे पाहता येते.चंद्राचा आकार, रंग व बदल निरीक्षण करावे.

अण्णाभाऊ साठे जयंती व लोकमान्यटिळक पुण्यतिथी

 अण्णाभाऊ साठे जयंती  व लोकमान्यटिळक पुण्यतिथी  

अण्णाभाऊ साठे (जन्म: १ ऑगस्ट, १९२० - मृत्यू: १८ जुलै, १९६९) हे एक थोर समाजसुधारक, लोककवी आणि लेखक होते. त्यांचा जन्म महाराष्ट्रातील सांगली जिल्ह्यातील वाटेगाव येथे झाला होता. त्यांनी दलित आणि  मराठा समाजातील लोकांचे प्रश्न त्यांच्या साहित्यातून मांडले. 

अण्णाभाऊ साठे यांच्या कार्याची माहिती: 

शिक्षण:

त्यांचे औपचारिक शिक्षण फारसे झाले नाही, परंतु त्यांनी समाजातून खूप काही शिकले.

साहित्य:

त्यांनी ३२ कादंबऱ्या, १३ कथासंग्रह, एक प्रवासवर्णन, अनेक पोवाडे आणि लावण्या, आणि अनेक पथनाट्ये लिहिली.

विचार:

ते मार्क्सवादी आणि आंबेडकरवादी विचारांनी प्रेरित होते. त्यांनी समाजातील अन्याय आणि शोषणाविरुद्ध आवाज उठवला.

लोककवी:

'फकिरा', 'वैजयंता', 'चिखलातील कमळ' यांसारख्या त्यांच्या प्रसिद्ध साहित्यकृती आहेत. त्यांनी 'माझी कन्या_एक_शिल्प' हे नाटक लिहिले, जे खूप गाजले.

समाजसुधारक:

त्यांनी दलित आणि वंचित लोकांसाठी खूप काम केले. त्यांनी लोककलेच्या माध्यमातून जनजागृती केली.

'लोकशाहीर':

त्यांना 'लोकशाहीर' म्हणून ओळखले जाते, कारण त्यांनी लोककला आणि साहित्याचा उपयोग समाजाला जागृत करण्यासाठी केला. 

अण्णाभाऊ साठे यांचा जन्मदिवस (१ ऑगस्ट) 'लेखन प्रेरणा दिन' म्हणून साजरा केला जातो.

👉 लोकमान्य टिळक (बाल गंगाधर टिळक)

लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक हे भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामातील अग्रगण्य नेते, समाजसुधारक, विचारवंत आणि पत्रकार होते.

त्यांना “भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामाचे जनक” असेही म्हटले जाते.

थोडक्यात माहिती 

जन्म : २३ जुलै १८५६ रत्नागिरी, महाराष्ट्र

शिक्षण : गणित व कायद्याचे शिक्षण घेतले

कार्य :

“केसरी” (मराठी) आणि “मराठा” (इंग्रजी) ही वृत्तपत्रे काढून स्वराज्याची मशाल पेटवली

सार्वजनिक गणेशोत्सव आणि शिवजयंती सुरू करून लोकांमध्ये राष्ट्रप्रेम जागवले

स्वराज्य हा जन्मसिद्ध हक्क असल्याचे ठामपणे सांगितले

घोषणा : “स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच”

निधन : १ ऑगस्ट १९२०, मुंबई

🌸 त्यांना लोकांनी दिलेला मानाचा किताब होता “लोकमान्य”.

नागपंचमी

 🎉🎉  *नागपंचमी* निमित्तानं -

🐍 "फणा उचलेले विज्ञान : नागपंचमीच्या कथेत दडलेले विज्ञानाचे रंग"

नागपंचमी हा भारतातील एक असा सांस्कृतिक सण आहे, जिथे श्रद्धा, परंपरा आणि निसर्ग यांचं अतूट नातं दिसून येतं. सर्पपूजा जितकी धार्मिक आहे, तितकीच तिच्यामागे वैज्ञानिक शहाणपणही दडलेलं आहे — पण यंदा ही कथा आपण गोष्टीच्या रूपात समजून घेऊया.

---

📜 एक गोष्ट – जिच्या मागे आहे विज्ञान

कधीकाळी एका गावात एक लहान मुलगा खेळता खेळता सापाच्या बिळात पडला. गावकऱ्यांना मोठा धक्का बसला. पण त्या सापाने त्याला न डंख मारता त्याच्याजवळ फणा उचलून पहारा दिला. जेव्हा मुलगा सुरक्षितपणे बाहेर आला, तेव्हा त्याने सांगितलं, "तो साप माझ्या श्वासांची लय ऐकत होता... जशी आई आपल्या लेकराच्या धडधडीतून ओळखते, तशी."

त्या घटनेनंतर त्या गावात सापांना देव नव्हे, तर निसर्गरक्षक मानण्याची परंपरा सुरू झाली. आजही नागपंचमीला लहान मुले ही गोष्ट ऐकतात आणि मोठे त्यामागचं विज्ञान समजून घेतात.

---

🔬 विज्ञान काय सांगतं?

• साप का चावतात?

साप सहजासहजी कुणालाही चावत नाहीत. फक्त तेव्हा चावतात जेव्हा त्यांना धोका वाटतो. साप माणसाला आपला शिकार समजत नाहीत. पूजा करण्यामागचा खरा उद्देश म्हणजे सापांविषयीचा भीतीभाव दूर करून सहजीवन वाढवणे.

• साप ऐकतात कसे?

सापांना कान नसतात, पण ते जमिनीतील कंपनं आणि हवेतले लहरी आपल्या त्वचेच्या आणि जबड्याच्या साहाय्याने अनुभवतात. जो मुलगा श्वास घेत होता, त्याची धडधड सापाला जाणवत होती. हे काही चमत्कार नव्हे, तर सूक्ष्म जीवशास्त्रीय प्रक्रिया आहे.

• फणा उचलणे – धमकी नाही, इशारा आहे

साप जेव्हा फणा काढतो, तेव्हा तो बचावाची भूमिका घेत असतो. तो सतर्क आहे हे दाखवतो. प्रत्यक्ष हल्ला तो तेव्हाच करतो जेव्हा प्रत्यक्ष धोका जाणवतो. हे वर्तन विज्ञानाच्या भाषेत "defensive posture" (संरक्षणात्मक मुद्रा) म्हणतात.

• सापांना दूध का पाजतात?

साप नैसर्गिकरीत्या दूध पीत नाहीत — ते मांसाहारी प्राणी आहेत. पण नागपंचमीला त्यांना दूध अर्पण केलं जातं. वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून पाहिलं, तर हे सापांच्या आरोग्यास अपायकारक ठरू शकतं. म्हणूनच सध्या अनेक भागांमध्ये प्रतीकात्मक पूजन अधिक स्वीकारले जात आहे.

---

🌱 निसर्गासोबत स्नेहाचे नाते

नागपंचमी ही केवळ एक पूजा नसून, निसर्गातील अद्भुत जीवांप्रती आदर, ज्ञान आणि सहअस्तित्वाचा संदेश देणारा सण आहे. साप हे पर्यावरणातील कीटक नियंत्रणासाठी उपयुक्त असून जैवविविधतेचा अनिवार्य भाग आहेत.

नागपंचमी ही केवळ धार्मिक परंपरा नव्हे, तर निसर्गरक्षण आणि सजीवांविषयी सन्मान व्यक्त करण्याचा संकल्प आहे. सापांच्या पूजेच्या मागे लपलेलं विज्ञान आपल्याला शिकवतो की प्रत्येक जीवाचं या पृथ्वीवर एक महत्त्वाचं स्थान आहे.

या नागपंचमीला आपण सर्पांविषयी आदर व्यक्त करूया आणि पर्यावरणसंवर्धनाचा संकल्प घेऊया.

👍👏🏻

विनोबाअँप

thankyou 

शास्ञज्ञ मँडम मेरी क्युरी पुण्यतिथी

 जि.प.प्रा.शाळा किणी धाराशिव   मँडम मेरी क्युरी – शास्त्रज्ञ यांची जयती साजरी 

                मॅडम मेरी क्युरी या एक प्रसिद्ध पोलिश–फ्रेंच शास्त्रज्ञ होत्या. त्यांचा जन्म 7 नोव्हेंबर 1867 रोजी झाला आणि त्यांचा मृत्यू 4 जुलै 1934 रोजी झाला. त्या रेडिओॲक्टिव्हिटी (Radioactivity) या क्षेत्रात संशोधन करणाऱ्या पहिल्या महिला शास्त्रज्ञ होत्या.

त्यांचे काही महत्त्वाचे कार्य:

रेडियम (Radium) आणि पोलोनियम (Polonium) हे नवीन मूलद्रव्ये शोधली.

त्या दोन नोबेल पारितोषिके मिळवणाऱ्या पहिल्या व्यक्ती ठरल्या — एक भौतिकशास्त्रात (Physics) आणि एक रसायनशास्त्रात (Chemistry).

त्यांच्या संशोधनामुळे कर्करोगावर उपचार करण्यासाठी रेडिएशनचा वापर शक्य झाला.

चिमणीदिवस

 

चिमणी दिवस (World Sparrow Day)

दिनांक: 20 मार्च

उद्देश: चिमण्यांचे संरक्षण आणि संवर्धन करण्यासाठी जागरूकता निर्माण करणे.

सुरुवात: 2010 साली Nature Forever Society (भारत) आणि Eco-Sys Action Foundation (फ्रान्स) यांच्या संयुक्त प्रयत्नाने सुरू झाला.

महत्त्व:

चिमण्यांची संख्या कमी होत आहे, मुख्यतः शहरीकरण, मोबाईल टॉवरचे किरणोत्सर्ग, वृक्षतोड आणि अन्नाच्या कमतरतेमुळे.

जैवविविधतेचे संतुलन राखण्यासाठी चिमण्यांचे अस्तित्व महत्त्वाचे आहे.

या दिवशी पक्षीसंवर्धनावर विविध कार्यक्रम, चर्चासत्रे आणि जनजागृती मोहिमा घेतल्या जातात.

आपण काय करू शकतो?

घराच्या बाल्कनीत किंवा अंगणात दाणे-पाणी ठेवावे.

चिमण्यांसाठी घरटे उपलब्ध करून द्यावे.

पर्यावरणपूरक जीवनशैली अवलंबावी.

चिमण्यांचे संरक्षण म्हणजे निसर्गाचे संरक्षण!

विज्ञानजगत 5

 41. प्रश्न: मानवाच्या शरीरात किती हाडे असतात?

उत्तर: २०६ हाडे

42. प्रश्न: कोणत्या ग्रहाला “लाल ग्रह” म्हणतात?

उत्तर: मंगळ (Mars)

43. प्रश्न: वीज प्रवाह वाहण्यासाठी कोणत्या धातूचा वापर केला जातो?

उत्तर: तांबे (Copper) आणि अॅल्युमिनियम (Aluminium)

44. प्रश्न: हवामान अंदाजासाठी कोणत्या यंत्राचा वापर होतो?

उत्तर: बैरोमीटर (Barometer)

45. प्रश्न: आपल्या पृथ्वीला तिच्या कक्षेत किती वेळात एक प्रदक्षिणा पूर्ण होते?

उत्तर: 365 दिवस 6 तास

46. प्रश्न: कोणत्या ग्रहावर प्राणवायू (Oxygen) सर्वाधिक प्रमाणात आहे?

उत्तर: पृथ्वी (Earth)

47 . प्रश्न: न्यूटनने कोणता महत्त्वाचा नियम मांडला?

उत्तर: गतीचा नियम (Laws of Motion)

48. प्रश्न: सजीवांना उष्णता मिळवण्यासाठी कोणती ऊर्जा आवश्यक असते?

उत्तर: सौर ऊर्जा (Solar Energy)

49. प्रश्न: मानवाच्या शरीरात रक्तगट किती प्रकारचे असतात?

उत्तर: चार (A, B, AB, O)

50. प्रश्न: पृथ्वीवर गुरुत्वाकर्षण बल कोणी शोधले?

उत्तर: सर आयझॅक न्यूटन (Sir Isaac Newton)

विज्ञानजगत 4

 

31  प्रश्न: आपली आकाशगंगा कोणत्या नावाने ओळखली जाते?

उत्तर: Milky Way (आकाशगंगा)

32. प्रश्न: पृथ्वी किती कोनात परिभ्रमण करते?

उत्तर: 23.5°

33. प्रश्न: सूर्य कोणत्या वायूंनी बनलेला आहे?

उत्तर: हायड्रोजन (Hydrogen) आणि हीलियम (Helium)

34. प्रश्न: सूर्यमालेतील सर्वात उष्ण ग्रह कोणता आहे?

उत्तर: शुक्र (Venus)

35 प्रश्न: मानवाच्या रक्ताचा रंग लाल का असतो?

उत्तर: रक्तात हिमोग्लोबिन (Hemoglobin) असल्यामुळे

36 प्रश्न: पृथ्वीभोवती कोणते वायूचे आवरण असते?

उत्तर: वातावरण (Atmosphere)

37. प्रश्न: मानवाच्या शरीरातील सर्वात मोठे अवयव कोणते आहे?

उत्तर: त्वचा (Skin)

38. प्रश्न: पाणी कोणत्या रासायनिक सूत्राने ओळखले जाते?

उत्तर: H₂O

39.प्रश्न: प्रकाशाचा वेग किती असतो?

उत्तर: 3 लाख किलोमीटर प्रति सेकंद (3,00,000 km/s)

40प्रश्न: सजीवांना उष्णता व प्रकाश कोणत्या ग्रहापासून मिळतो?

उत्तर: सूर्य (Sun)

विज्ञानजगत -3

 प्रश्न:21  कोणत्या वायूला ‘हास्यवायू’ म्हणतात?

उत्तर: नायट्रस ऑक्साईड (N₂O)

प्रश्न22: अम्ल आणि अल्कली ओळखण्यासाठी कोणते संकेतक वापरले जातात?

उत्तर: लिटमस पेपर, फेनॉल्फ्थेलेन

प्रश्न:23 कोणता वायू लोखंड गंजवतो?

उत्तर: ऑक्सिजन (O₂) आणि पाणी (H₂O)

प्रश्न:24 डायनॅमाइटमध्ये कोणता प्रमुख रासायनिक घटक असतो?

उत्तर: नायट्रोग्लिसरीन (Nitroglycerin)

प्रश्न: 25 वनस्पती हिरव्या का दिसतात?

उत्तर: कारण त्यामध्ये क्लोरोफिल (Chlorophyll) असते.

प्रश्न: 26 रक्ताचा रंग लाल का असतो?

उत्तर: कारण त्यात हीमोग्लोबिन (Hemoglobin) असते.

प्रश्न: 27 मानवी शरीरात एकूण कितक्या हाडे असतात?

उत्तर: 206 हाडे

प्रश्न: 28 कोणता अवयव रक्त शुद्ध करतो?

उत्तर: मूत्रपिंड (Kidney)

प्रश्न:  29 सर्वात मोठा अवयव कोणता आहे?

उत्तर: त्वचा (Skin)

प्रश्न:  30 चंद्रावर पहिलं पाऊल ठेवणारा पहिला मानव कोण?

उत्तर: नील आर्मस्ट्राँग (Neil Armstrong)

विज्ञानजगत -2

 11  प्रश्न: कोणत्या वायूशिवाय मानव जगू शकत नाही?

उत्तर: प्राणवायू (Oxygen)

12' प्रश्न: इलेक्ट्रॉनचा शोध कोणी लावला?

उत्तर: जे. जे. थॉमसन (J. J. Thomson)

13 प्रश्न: पाण्याचे रासायनिक सूत्र काय आहे?

उत्तर: H₂O

14. प्रश्न: सर्वात वेगवान प्राणी कोणता आहे?

उत्तर: चीता (Cheetah)

16  न्यूटनच्या गतीचे तिसरे नियम काय सांगतो?

उत्तर: प्रत्येक क्रियेस समदृढ व विपरीत प्रतिक्रिया असते.

17 ध्वनीचा वेग   हवेपेक्षा पाण्यात जास्त का असतो?उ

उत्तर: कारण पाणी हवेपेक्षा अधिक द्रव्यमान आणि घट्ट असते.

18 प्रश्नृ: किरणोत्सर्ग (Radiation) शोधणारे शास्त्रज्ञ कोण?

उत्तर: हेन्री बेक्करल (Henri Becquerel)

19 : प्रश्न  किलोमध्ये किती ग्रॅम असतात?

उत्तर: 1000 ग्रॅम                  

 20 प्रश्न  सोन्याचे रासायनिक चिन्ह काय आहे?  

उत्तर: Au

विज्ञानजगत

 विज्ञानजगत  प्रश्न आणि उत्तरे

1️⃣ प्रश्न: सौरमालेतील सर्वात मोठा ग्रह कोणता आहे?

उत्तर: गुरु (Jupiter) हा सौरमालेतील सर्वात मोठा ग्रह आहे.

2️⃣ प्रश्न: मानवाच्या शरीरात किती हाडे असतात?

उत्तर: जन्माच्या वेळी ३०० हाडे असतात, पण प्रौढावस्थेत ती २०६ हाडांमध्ये एकत्र होतात.

3️⃣ प्रश्न: विद्युत प्रवाह मोजण्यासाठी कोणते उपकरण वापरले जाते?

उत्तर: अमीटर (Ammeter) विद्युत प्रवाह मोजण्यासाठी वापरले जाते.

4️⃣ प्रश्न: पृथ्वी आपल्या अक्षावर किती अंश झुकलेली आहे?

उत्तर: पृथ्वी २३.५ अंश झुकलेली आहे.

5️⃣ प्रश्न: प्रकाशाचा वेग किती असतो?

उत्तर: प्रकाशाचा वेग साधारणतः २९९,७९२,४५८ मीटर प्रति सेकंद (सुमारे ३ लाख किमी/से) असतो.

6️⃣ प्रश्न: मानवाच्या शरीरातील सर्वात मोठा अवयव कोणता आहे?

उत्तर: त्वचा (Skin) हा शरीरातील सर्वात मोठा अवयव आहे.

7️⃣ प्रश्न: पाण्याचा रासायनिक सूत्र काय आहे?

उत्तर: पाण्याचे रासायनिक सूत्र H₂O आहे.

8️⃣ प्रश्न: न्यूटनचे गतीचे तिसरे नियम काय सांगतो?

उत्तर: "प्रत्येक क्रियेला समप्रमाणात व विरुद्ध दिशेने प्रतिक्रिया असते." (Every action has an equal and opposite reaction.)

9️⃣ प्रश्न: पृथ्वीला एक पूर्ण फेरी पूर्ण करायला किती वेळ लागतो?

उत्तर: पृथ्वीला स्वतःभोवती फिरायला २४ तास आणि सूर्याभोवती फिरायला ३६५ दिवस ६ तास लागतात.

🔟 प्रश्न: कोणत्या वायूमुळे आपण श्वास घेतो?

उत्तर: **प्राणवायू (Oxygen

शिवजयंती

           

           

शिवाजी महाराजांनी आपल्या काळात महिलांचा आदर आणि सन्मान कायम राखला. पनवेलजवळच्या प्रबळगडच्या लढाईत किल्लेदार केसरीसिंह मारला गेला, तेव्हा त्याच्या परिवाराला सुरक्षितपणे त्यांच्या गावी पाठवले. शिवरायांच्या धोरणानुसार राजकीय विरोधकांच्या महिलांनाही सन्मान मिळाला, ज्यामुळे त्यांच्या नैतिकतेचे दर्शन होते. मोगल इतिहासकार खाफीखानानेही म्हटले आहे की, शिवाजी महाराज स्त्रियांना समानतेने वागवत.मातृश्री राजमाता जिजाऊंच्या मार्गदर्शनाखाली, त्यांनी महत्त्वाच्या घटनांमध्ये महिलांना सहभाग दिला. शिवाजी महाराजांच्या या धोरणामुळे संभाजी महाराजांच्या राणी येसूबाई आणि राजाराम महाराजांच्या राणी ताराराणी यांसारख्या महिलांनी स्वराज्याचे रक्षण केले.

           शिवाजी महाराजांच्या काळात महिलांवर अन्याय करणाऱ्यांना कठोर शिक्षा दिली जात होती आणि महिलांना सुरक्षित जीवन जगण्याचा अधिकार होता. आजही त्यांच्या महिला सन्मानाच्या धोरणाची गरज आहे, ज्यामुळे आपण सर्वांनी सामंजस्याने वागावे, हेच खरे शिवकार्य आहे. शिवाजी महाराजांनी नेहमी नैतिकतेचा आणि आदराचा मार्ग स्वीकारला, जे त्यांच्या जीवनातले एक महत्त्वाचे धडे आहेत.

मराठी भाषेला अभिजात दर्जा

 

मा.प्रधानमंञीजी  महोदय मनःपूर्वक धन्यवाद !!

जाणून घेऊ या

मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा, जाणून घ्या काय असतात त्याचे फायदे  केंद्र सरकारने आज एक मोठा निर्णय घेतला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या सरकारने आज मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा दिला आहे. त्यामुळे संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी अभिमानाची बाब आहे. उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केंद्र सरकारचे आभार मानले आहेत. अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाला तर काय फायदा होतो जाणून घ्या.ज्ञानेश्वर माऊली वर्णन केलेल्या मराठी भाषेला जवळपास 2000 वर्षांपूर्वीचा इतिहास आहे. आज केंद्र सरकारने आज मोठा निर्णय घेतला आहे. मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाला आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रासाठी ही मोठी अभिमानाची बातमी आहे. गेल्या अनेक वर्षांपासून याबाबत मागणी सुरु होती. केंद्र सरकारच्या अख्यत्यारित ही बाब असते. मराठीला अभिजात भाषेचा दर्जा (Classical Language Status to Marathi) मिळाल्याने अनेक साहित्यिकांनी आनंद व्यक्त केला आहे. महाराष्ट्रातील भाजप नेत्यांकडून याबाबत सतत केंद्र सरकारकडे पाठपुरावा सुरु होता.केंद्रीय सांस्कृतिक मंत्रालय (Ministry of Culture) या बाबत निर्णय घेत असतो. आतापर्यंत अनेक भारतीय भाषांना अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाला आहे. भारतीय राज्यघटनेच्या आठव्या अनुसूचीमध्ये याबाबत तरतूद करण्यात आली आहे.

              अभिजात भाषेचा दर्जा मिळवण्यासाठी काय निकष असतात

1) भाषेचे साहित्ये हे किमान 1500-2000 वर्षे प्राचीन असावे लागते.

2) भाषेतील प्राचीन साहित्य  मौल्यवान असावे.

3) भाषेला स्वतःचे स्वयंभूपण असावं लागतं ती इतर भाषेतून उसनी घेतलेली नसावी.

4) भाषेचे स्वरुप इतर भाषेपासून वेगळे असावे.

अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाल्याने काय फायदा होतो?

1) अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाल्यास स्कॉलर्ससाठी दरवर्षी दोन राष्ट्रीय पुरस्कार मिळतात.

2) अभिजात भाषेचा दर्जा मिळल्यानंतर सेंटर ऑफ एक्सलंन्स फॉर स्टडिज स्थापन करण्यात येते.

3) अभिजात भाषेला प्रत्येक विद्यापीठात एक अध्यासन केंद्र स्थापन केलं जातं.

                   सध्या देशात तामिळ, तेलुगू, संस्कृत, कन्नड, मल्याळम आणि उडिया या सहा भाषांना अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाला होता. आता यामध्ये मराठी भाषेचा देखील समावेश करण्यात आला आहे.

नागपंचमीनिमित्त विविध कार्यक्रम

 मेंहदी कार्यक्रम ,फुगडी,झोका ,नृत्य 

BTS EXAM RESULT

 💫💫💫💫💫💫💫💫    *अभिनंदन अभिनंदन अभिनंदन*🎉🎉🎉🎉 जि.प.प्रा.शाळा किणी येथील  विद्यार्थ्यांंची यशस्वी वाटचाल       *NEP ट्वेंटी-ट्वेंटी* अभ्यासक्रमावर आधारित असलेली BTS-               *भारत टॅलेंट सर्च परीक्षा*  *जिल्हात तिसरा क्रमांक प्रगती विकास दंडनाईक* सातवी तर तालुकास्तरावर प्रथम क्रमांक                                 💫 *प्रगती विकास दंडनाईक* सातवी  ,                    *द्वितीय*                           💫 *अनिता विठ्ठल कुंभार ,*                  *तृतीय* 💫 *अक्षरा नितीन शिंदे*  सातवी                       *तसेच सर्व  BTS परिक्षेतील   यशस्वी विद्यार्थ्यांचे व पालकवर्गांंचे अभिनंदन* 🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸   यशस्वी विद्यार्थी पुढीलप्रमाणे     👇🏻                                                                                                                                                                        💫 *हाजगुडे जान्हवी निलेश तिसरी* 

 💫 *स्वरांगी ज्योतीराम तिसरी* 

💫 *श्रावणी विश्वनाथ तिसरी*                                                                                                                                            💫 *प्राची  विकास  दंडनाईक  चौथी                                                                                                                                               💫 *स्वरांजली आण्णासाहेब* *कासतकर  चौथी*                 💫 *सोनल संभाजी लंगाळे  चौथी                                                                                                                                                    💫कुंभार प्रणिता धनाजी सहावी**                                                                                                                                                      💫 *शिंदे  शिवानी विनोद  सहावी                                                                                                                                                                💫भुतेकर स्वप्नाली उमेश सहावी                                                                                                                                                            💫कुंभार अक्षता तुकाराम सहावी*                                                                                                                                                        💫 *लंगाळे पूर्वा प्रमोद इयत्ता सहावी                                                                                                                                            💫 *रसाळ रोशनी काशिनाथ* सहावी** 

💫 *शितोळे संस्कृती मनोज सहावी*                                                                                                                                                      💫 **साक्षी बालाजी पवार  सातवी* 

💫 *शिंदे  कल्याणी  विनोद सातवी* 

💫 *सौरभ दिनकर मोरे  सातवी                                                                                                                                                           💫सुदर्शन सुनिल  शितोळे* सातवी                                                                                                                                                    💫 *लंगाळे  सार्थक रवींद्र सातवी* 

💫 **बगाडे  संतोष  शिवाजी*  सातवी

💫 *घुटे  यश विकास    सातवी**     सर्व यशस्वी विद्यार्थ्यांंचे मनःपूर्वक अभिनंदन 🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🍫🍫 लवकरच प्रमाणपञ प्राप्त होतील.

राजर्षी छत्रपती शाहूमहाराज जयंतीनिमित्त अभिवादन

 शाहूमहाराजांचे शैक्षणिक कार्य

राजर्षी छत्रपती शाहूमहाराजांचे शैक्षणिक कार्य-

            राजर्षी शाहू महाराजांचा जन्म २६ जुन १८७४ रोजी कागलच्या घाटगे घराण्यात झाला. कागलचे जहागीरदार जयसिंगराव आबासाहेब घाटगे हे त्यांचे जन्मदाते वडील राधाबाई ही त्यांची जन्मदाती माता. शाहू महाराजांचे मूळ नाव यशवंतराव होते. छत्रपती शाहू महाराज, राजर्षी शाहू महाराज, कोल्हापूरचे शाहू व चौथे शाहू अशा विविध नावांनी ते प्रसिद्ध होते. ते दहा वर्षांचे असताना कोल्हापूरचे राजे चौथे शिवाजी यांची राणी आनंदीबाई यांनी १८ मार्च १८८४ रोजी त्यांना दत्तक घेतले व ते कोल्हापूर संस्थानाचे छत्रपती शाहू महाराज झाले.शाळा, दवाखाने, पाणवठे, सार्वजनिक विहिरी, सार्वजनिक इमारती इत्यादी ठिकाणी (तत्कालीन) अस्पृश्यांना समानतेने वागवावे असा आदेश त्यांनी कोल्हापूर संस्थानात काढला. १९१७ साली त्यांनी पुनर्विवाहाचा कायदा करून विधवाविवाहाला कायदेशीर मान्यता मिळवून दिली. तसेच त्यांनी देवदासी प्रथा बंद करण्यासाठीही कायद्याची निर्मिती केली.

                 राजर्षी शाहू महाराजांनी जे शैक्षणिक क्षेत्रात कार्य केले त्या हिताच्या दृष्टीने अलौकिक कार्य केले आहे. त्यामध्ये प्रामुख्याने १) विदयार्थ्यांना मोफत आणि सक्तीचे शिक्षण उपलब्ध करून दिले. २) शिष्यवृत्तीची सवलत देण्यावर भर देण्यात आला. ३) विदयार्थ्यांसाठी वसतिगृहाची व्यवस्था करण्यात यावी. ४) विदयार्थ्यांना विविध सोयी सवलती देणे. आपल्या शिक्षणातून आणि तसेच अभ्यासक्रमातून म. फुले, राजर्षी शाहू महाराज व डॉ. बाबासाहेब यांचे विचार प्रचारित व प्रसारित होत असतात. या थोर महापुरुषांचे सामजिक, राजकीय आणि सांस्कृतिक स्वरूपातील विचार आपल्याला प्रेरित व प्रोत्साहित करीत असतात. त्याचे विचार २१ व्या शतकात आपल्या विदयार्थी वर्गाला नव्याने देणे आवश्यक आहे. कारण आपली पिढी भरकटत चालली तेव्हा त्यांना या महामानवाचे आदर्श डोळ्यासमोर ठेवता येईल.

               ६ मे १९२२ रोजी शाहु महाराजांचे  मुंबईच्या हॉस्पिटलमध्ये  देहावसान झाले.

शैक्षणिक वर्ष 2024-25 शाळेचा पहिलादिवस

 शाळेचा पहिलादिवस  क्षणचिञे

पुढील link ला click करा.

https://youtu.be/nU4dM9x9_Ec?si=QXsb0k-_6FnxEp8v

डोके चालवा

 

💫💫  डोके चालवा 😇💫💫         

 आजचा प्रश्न                  सी व्ही रामन यांना खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्रात नोबेल पारितोषिक मिळाले?

उत्तर  सी,.व्ही. रामन यांचा जन्म तामिळनाडूमधील तिरुचिरापल्ली आणि शिक्षण चेन्नई येथे झाले. त्यांनी कोलकाता विद्यापीठात 1917-1933 भौतिकशास्त्राचे प्राध्यापक म्हणून काम केले. रामन हे काही काळ बंगलोरातही होते, 1947  साली ते रामन संशोधन संस्थेचे संचालक झाले. रमणचे 6 मे 1907रोजी लोकासुंदरी अम्मल 1892-1980) बरोबर लग्न झाले होते. त्यांना चंद्रशेखर आणि रेडिओ-खगोलशास्त्रज्ञ राधाकृष्णन हे दोन पुत्र होते. रमण हे चंद्रशेखर सुब्रह्मण्यन यांचे काका होते. 1983[ मध्ये, चंद्रशेखर यांना भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले.

डोके चालवा

💫💫  डोके चालवा 😇💫💫          आजचा प्रश्न   फेब्रुवारी या दिवशी कोणत्या वैज्ञानिकाने  त्यांचे वैज्ञानिक शोध  जाहीर केले होते व त्यांना नोबेल पुरस्काराने सन्मानित केले गेले होते?

उत्तरज्या

        ज्या दिवशी भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ सर चंद्रशेखर वेंकट रमण (सीव्ही रमण) यांनी 1928 मध्ये “रामन इफेक्ट” शोधण्याची घोषणा केली त्या दिवशी प्रथम राष्ट्रीय विज्ञान दिन साजरा करण्यात आला, ज्यासाठी त्यांना 1930 मध्ये भौतिकशास्त्राचे नोबेल पारितोषिक देण्यात आले.

जरा डोके चालवा

 

💫💫  डोके चालवा 😇💫💫          आजचा प्रश्न जागतिक आरोग्य दिन कोणत्या दिवशी असतो?                       History and Theme of World Health Day: जागतिक आरोग्य दिन दरवर्षी     *७ एप्रिल* रोजी जगभरात साजरा केला जातो. या दिवशी लोकांना आरोग्याशी संबंधित समस्या आणि आरोग्याशी संबंधित अधिकारांबद्दल जागरूक केले जाते. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या स्थापनेच्या दिवशी जागतिक आरोग्य दिन साजरा केला जातो. जागतिक आरोग्य दिन ७ एप्रिल १९५० मध्ये पहिल्यांदा साजरा करण्यात आला.